Portret van een planeet in rouw – Kunst als milieumanifest
Door Ed Burgwal
Kunst heeft de kracht om te spiegelen wat vaak onzichtbaar blijft. Om het innerlijk zichtbaar te maken, en het ongemakkelijke bespreekbaar. Mijn nieuwste serie portretten, gemaakt van gerecycled plastic, is daar een voorbeeld van. Elk werk is een persoonlijk verhaal én een collectieve schreeuw. Een protest, een gebed, een spiegel. Maar bovenal: een oproep.
Een gezicht vol verdriet – het portret van verlies
Het werk dat je hierboven ziet, toont een vrouw. Haar hoofd is deels afgewend, haar hand ondersteunt haar gezicht alsof het te zwaar geworden is. Er zit spanning in haar houding, haar lippen zijn samengeperst, haar ogen spreken van iets wat dieper gaat dan vermoeidheid. Dit is geen portret van een individu — het is een portret van een idee. Een symbool.
Zij is Moeder Natuur.
Zij is de belichaming van onze aarde — moe, bezorgd, gekwetst.
Het materiaal waarvan ze is opgebouwd, spreekt boekdelen. Gerecycled plastic, afkomstig uit consumptieafval, smelt samen tot een gelaagd portret dat net zo broos is als haar uitdrukking. De ruwe textuur, het glanzende oppervlak, de gescheurde randen en grillige lijnen maken het beeld rauw en eerlijk. Hier is geen verfraaiing, geen idealisering. Alleen waarheid.
Plastic als artistiek én politiek medium
Ik werk bewust met gerecycled plastic, omdat het op meerdere niveaus communiceert. Het is afval — restmateriaal van een verspillende samenleving. Maar het is ook vormbaar, krachtig, veerkrachtig. Juist dát maakt het geschikt om emotie in vast te leggen.
Wanneer ik een portret opbouw uit stukken plastic, stel ik een vraag: wat is waardeloos?
Is het het materiaal zelf? Of is het de manier waarop we ermee omgaan?
Elk fragment dat ik gebruik, heeft al een leven gehad. Een verpakking, een tas, een dop. Door het te transformeren in een kunstwerk krijgt het een nieuwe betekenis. Het wordt deel van een verhaal. Niet alleen over degene die ik afbeeld, maar ook over de wereld waarin we leven.
In dit portret is het plastic niet slechts middel, maar metafoor. Het staat voor alles wat we achterlaten, voor onze nalatenschap aan volgende generaties. De vrouw kijkt je niet alleen aan — ze oordeelt niet, maar ze roept. Ze vraagt je:
“Wanneer stoppen jullie?”
“Wat laten jullie toe?”
“Wat blijft er van mij over?”
De afvalcrisis in beeld
Volgens de laatste cijfers van het Wereldnatuurfonds produceren we jaarlijks meer dan 350 miljoen ton plastic afval, waarvan slechts een fractie daadwerkelijk wordt gerecycled. De rest belandt op stortplaatsen, in rivieren, of — het meest zorgwekkend — in onze oceanen. De beruchte plastic soep groeit met de dag. Schildpadden verstikken zich erin. Vissen eten het. Uiteindelijk belandt het zelfs in ons eigen voedsel.
We leven in een tijdperk waarin afval geen bijproduct is, maar een systeem.
Mijn portretten willen die realiteit zichtbaar maken. Niet met cijfers of grafieken, maar met gezichten. Want cijfers raken ons verstand, maar kunst raakt het hart. En dat is wat nodig is: bewustwording op gevoelsniveau.
Van individu naar collectief geweten
Dit werk, deze vrouw, dit gezicht — het staat niet op zichzelf. Het maakt deel uit van een groeiende serie waarin ik mensen portretteer die symbool staan voor onze verhouding tot de aarde. Het zijn gezichten vol vragen, verdriet, woede en hoop. Niet als slachtoffer, maar als getuigen.
Want wat als we onze relatie met de aarde zouden zien als een persoonlijke relatie? Wat als we het milieu niet meer abstract benaderen, maar als iemand die we kennen — iemand die ons nodig heeft?
Dan kunnen we niet langer wegkijken. Dan worden we medeplichtig als we niets doen. En dat is precies waar ik op hoop: dat deze portretten je niet met rust laten.
Kunst als actie
Ik geloof niet dat kunst neutraal kan zijn. Niet meer. Niet in deze tijd. Elk werk dat ik maak is een vorm van activisme. Geen luid protest misschien, maar een zachte, aanhoudende stem die zegt: kijk nog eens. Voel nog eens. Denk opnieuw.
Mijn doel is niet om mensen schuld aan te praten, maar om hen uit te nodigen om stil te staan. Om zich opnieuw te verbinden — met hun omgeving, met hun keuzes, met hun geweten.
Door afval om te zetten in beeld, wil ik ook laten zien dat er altijd een andere weg is. Dat schoonheid zelfs kan ontstaan uit dat wat als lelijk of nutteloos werd gezien. Dat transformatie mogelijk is — op canvas én in de wereld daarbuiten.
Een beweging beginnen, één portret per keer
Gallery Blossom heeft mij de ruimte gegeven om deze serie te tonen, niet alleen als kunst, maar als onderdeel van een groter verhaal. Een verhaal dat pas begint, maar dat ik hoop samen met anderen te kunnen schrijven.
Want deze portretten zijn slechts het begin. Wat ik wil, is een beweging. Een bewustzijnsgolf. Niet alleen in galeries, maar in scholen, gemeenschappen, bedrijven. Overal waar mensen bereid zijn om opnieuw te kijken naar wat we maken, wat we gebruiken, en wat we achterlaten.
Ik nodig je uit om mee te doen. Om te kijken. Om te voelen. Om in gesprek te gaan.
En als het werk je raakt — deel het. Laat het niet in stilte verdwijnen.
Praktisch: werk kopen en delen
Wil je zelf een werk aanschaffen, of een project ondersteunen dat duurzaamheid en kunst verbindt?
Stuur dan een bericht naar info@galleryblossom.nl voor prijzen, beschikbaarheid of een persoonlijk gesprek.
Elk verkocht werk draagt bij aan nieuwe producties, educatieve projecten en het vergroten van de zichtbaarheid van dit verhaal. Kunst is niet alleen wat aan de muur hangt — het is ook wat in beweging komt.
Tot slot
We leven in een wereld waarin schoonheid vaak oppervlakkig is en afval onzichtbaar.
Mijn kunst wil dat omdraaien.
Ik wil de schoonheid zichtbaar maken van wat we vergeten.
En het afval confronterend dichtbij brengen.
Zodat we niet langer kunnen zeggen: ik wist het niet.
Maar wel kunnen zeggen: ik voel het. En ik kies anders.